An toàn PCCC tại chợ: Nguyên nhân & Giải pháp cấp thiết 2025

An toàn PCCC tại chợ: Thực trạng và Giải pháp bảo vệ tài sản tiểu thương

Chợ truyền thống và chợ tạm luôn là nơi tập trung lượng hàng hóa khổng lồ cùng mật độ người qua lại dày đặc. Chính vì vậy, vấn đề an toàn PCCC tại chợ luôn là mối quan tâm hàng đầu của các cơ quan chức năng và ban quản lý. Chỉ một phút lơ là, khối tài sản tích cóp cả đời của tiểu thương có thể bị thiêu rụi. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các nguyên nhân phổ biến và giải pháp khắc phục triệt để.

Báo động đỏ về tình hình cháy nổ tại các khu chợ hiện nay

Đặc thù của các chợ là chứa nhiều vật liệu dễ bắt lửa như vải vóc, giấy, nhựa, hóa mỹ phẩm… Nguy cơ xảy cháy đặc biệt cao vào mùa hanh khô hoặc các dịp lễ, Tết. Thực tế thời gian qua đã ghi nhận nhiều vụ việc đau lòng gây thiệt hại lớn về kinh tế:

• Vụ cháy tại TP.HCM: Tối ngày 21/9/2025 tại xã Xuân Thới Sơn (Hóc Môn), ngọn lửa đã thiêu rụi hoàn toàn 07 sạp hàng kinh doanh.

• Vụ cháy tại Cà Mau: Trưa ngày 22/8/2025, chợ Thanh Tùng chìm trong biển lửa, gây thiệt hại ước tính gần 21 tỷ đồng.

Những sự việc trên là hồi chuông cảnh tỉnh về sự cần thiết của việc tuân thủ các quy định an toàn và trang bị hệ thống PCCC đạt chuẩn.

5 Nguyên nhân gây cháy chợ phổ biến nhất

Để phòng ngừa hiệu quả, trước hết chúng ta cần hiểu rõ các nguyên nhân gây cháy chợ thường gặp nhất:

1. Hệ thống điện xuống cấp và quá tải

Tại các chợ truyền thống lâu đời, hệ thống dây dẫn thường chằng chịt, không được bảo trì thường xuyên. Việc tiểu thương tự ý đấu nối thêm các thiết bị điện công suất lớn (tủ đông, quạt công nghiệp…) dễ gây quá tải, chập mạch và phát sinh tia lửa điện.

2. Sử dụng nguồn nhiệt thiếu an toàn

Việc sử dụng bếp gas mini, bếp than tổ ong để đun nấu ngay tại ki-ốt, hoặc thắp hương, đốt vàng mã thiếu kiểm soát là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hỏa hoạn.

3. Hàng hóa sắp xếp sai quy định

Nhiều sạp hàng chất đống hàng hóa sát trần nhà, che chắn ổ cắm điện hoặc lấn chiếm lối đi. Điều này không chỉ giúp lửa lan nhanh mà còn cản trở kỹ năng thoát nạn khi có sự cố xảy ra.

4. Yếu tố chủ quan của con người

Sự bất cẩn như vứt tàn thuốc bừa bãi, quên tắt thiết bị điện khi đóng sạp ra về, hoặc thậm chí là các hành vi đốt phá do mâu thuẫn cá nhân.

5. Buông lỏng công tác bảo trì hệ thống PCCC

Nhiều chợ có trang bị hệ thống chữa cháy nhưng lại “đắp chiếu” lâu ngày. Bình chữa cháy hết hạn, máy bơm không hoạt động, họng nước bị rỉ sét do không được bảo trì hệ thống PCCC định kỳ, dẫn đến việc vô hiệu hóa khả năng chữa cháy tại chỗ.

Quy định an toàn PCCC và biện pháp phòng ngừa

Theo khuyến cáo từ Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Đối với hộ kinh doanh

• Quản lý nguồn lửa: Tuyệt đối không thắp hương, đun nấu trong khu vực kinh doanh.

• An toàn điện: Tắt toàn bộ thiết bị điện (trừ hệ thống bảo vệ) khi đóng quầy. Không tự ý câu mắc dây điện tùy tiện.

• Sắp xếp hàng hóa: Đảm bảo khoảng cách an toàn giữa các lô hàng (từ 1.2m – 2.4m) để chống cháy lan.

• Trang bị tại chỗ: Mỗi hộ kinh doanh cần tự trang bị bình chữa cháy xách tay và nắm vững cách sử dụng.

Đối với Ban quản lý chợ

• Thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống báo cháy tự động, hệ thống cấp nước chữa cháy.

• Xây dựng phương án chữa cháy và tổ chức thực tập định kỳ cho tiểu thương.

• Đảm bảo các lối thoát nạn, đường cho xe chữa cháy luôn thông thoáng.

Kỹ năng thoát nạn khi có sự cố

Khi phát hiện cháy, người dân và tiểu thương cần bình tĩnh:

1. Báo động ngay lập tức cho mọi người và lực lượng chức năng.

2. Ngắt cầu dao điện tại khu vực xảy ra cháy.

3. Sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ để khống chế đám cháy (nếu an toàn).

4. Di chuyển nhanh ra lối thoát hiểm theo đèn chỉ dẫn EXIT, tuyệt đối không quay lại thu gom tài sản.

Nâng cao năng lực phòng cháy chữa cháy tại cơ sở

Công tác an toàn PCCC tại chợ không chỉ dừng lại ở ý thức mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của hệ thống thiết bị. Một hệ thống báo cháy hoạt động chính xác và hệ thống chữa cháy luôn trong trạng thái sẵn sàng là “lá chắn” bảo vệ tốt nhất cho tài sản của bạn.

PCCC Việt Nam khuyến nghị các Ban quản lý và chủ đầu tư nên chú trọng vào việc kiểm tra và bảo trì hệ thống định kỳ. Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”, sự đầu tư bài bản ngay từ hôm nay sẽ ngăn chặn những thiệt hại to lớn trong tương lai.