Cập Nhật Chính Sách Mới Về PCCC 2026 – Thông Tư 63/2025/TT-BXD

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ cùng sự xuất hiện của hàng loạt các siêu dự án, nhà cao tầng và khu công nghiệp quy mô lớn, vấn đề an toàn phòng cháy chữa cháy chưa bao giờ được đặt trong tình trạng báo động và cấp thiết đến thế. Những thiệt hại nặng nề về người và tài sản từ các sự cố hỏa hoạn trong quá khứ đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh, đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước phải liên tục siết chặt các quy chuẩn và tiêu chuẩn an toàn. Đối với các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng và các đơn vị sản xuất vật tư, việc nắm bắt Chính Sách Mới Về PCCC 2026 là vô cùng cấp thiết để tránh những rủi ro pháp lý, đình trệ dự án hay thiệt hại về kinh tế do không được nghiệm thu công trình.

Vừa qua, vào ngày 30/12/2025, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Thông tư 63/2025/TT-BXD. Đây là văn bản quy phạm pháp luật mang tính bước ngoặt, hướng dẫn chi tiết Điều 23 Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đặc biệt tập trung vào việc quản lý vòng đời của các loại vật liệu và cấu kiện ngăn cháy. Bài viết này của PCCC Việt Nam sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và sâu sắc nhất về Chính Sách Mới Về PCCC 2026, giúp bạn bóc tách từng điều khoản luật, hiểu rõ thẩm quyền của các cơ quan chức năng và chuẩn bị hành trang pháp lý tốt nhất trước khi Thông tư chính thức có hiệu lực vào ngày 16/02/2026.

Bối Cảnh Ra Đời Của Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Để hiểu thấu đáo một đạo luật, chúng ta cần nhìn lại bức tranh toàn cảnh của thị trường vật liệu xây dựng và công tác quản lý chất lượng trong những năm qua. Thực tế cho thấy, thị trường từng chứng kiến sự trà trộn của không ít các loại “vật liệu chống cháy giả” hoặc vật liệu kém chất lượng. Những cánh cửa chống cháy không đạt tiêu chuẩn về lõi cách nhiệt, những lớp sơn phồng rộp mất tác dụng chỉ sau vài phút tiếp xúc với ngọn lửa, hay những hệ thống ống gió không đảm bảo tính toàn vẹn (E) và tính cách nhiệt (I) đã trở thành nguyên nhân khiến đám cháy lan rộng không thể kiểm soát.

Nhận thức rõ lỗ hổng chết người này, Quốc hội và Chính phủ đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý thông qua việc ban hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, tiếp nối là Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Những văn bản nền tảng này đã tạo tiền đề cho Chính Sách Mới Về PCCC 2026 chính thức được ban hành thông qua Thông tư 63/2025/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Mục tiêu tối thượng của văn bản này là thiết lập một “bộ lọc” cực kỳ khắt khe: Từ khâu thử nghiệm tại phòng lab, cấp phép lưu thông, cho đến việc hậu kiểm khi sản phẩm đã được bán ra thị trường, đảm bảo mọi vật liệu đưa vào công trình đều là tấm khiên vững chắc bảo vệ sinh mạng con người.

Phạm Vi Điều Chỉnh Theo Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Theo căn cứ tại khoản 1 Điều 1 của Thông tư 63/2025/TT-BXD, phạm vi điều chỉnh của văn bản này được quy định vô cùng rõ ràng và tập trung chuyên sâu vào mảng vật liệu xây dựng. Để hiểu rõ Chính Sách Mới Về PCCC 2026, chúng ta cần bám sát vào việc hướng dẫn điểm b khoản 6 và điểm b khoản 11 Điều 23 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, Thông tư quy định chi tiết các hoạt động thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng bao gồm 3 trụ cột chính:

1. Thẩm quyền cấp phép: Xác định rõ cơ quan nào có quyền cấp phép lưu thông trên thị trường đối với các loại vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy.

2. Thẩm quyền hậu kiểm: Quy định cơ quan chịu trách nhiệm kiểm tra chất lượng thực tế của các vật liệu, cấu kiện này sau khi chúng đã được cấp phép và đang lưu thông trên thị trường hoặc được đưa vào thi công tại các dự án.

3. Thẩm quyền chỉ định thử nghiệm: Quy định cơ quan nhà nước có quyền chỉ định, công nhận các tổ chức đánh giá sự phù hợp (các phòng thí nghiệm độc lập) được phép thực hiện hoạt động đốt thử nghiệm và đánh giá vật liệu.

Thẩm Quyền Cấp Phép Lưu Thông Trong Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Một trong những điểm sáng của Chính Sách Mới Về PCCC 2026 là sự phân cấp, phân quyền mạnh mẽ nhằm giảm tải thủ tục hành chính ở cấp trung ương và tăng cường vai trò giám sát tại địa phương.

Cụ thể, đối với thẩm quyền cấp giấy phép lưu thông đối với vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ chính thức giao nhiệm vụ này cho cơ quan chuyên môn về xây dựng ở địa phương (thường là Sở Xây dựng). Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu đóng trên địa bàn nào sẽ thực hiện nộp hồ sơ xin cấp phép lưu thông ngay tại cơ quan quản lý của địa phương đó.

• Trình tự, thủ tục và các điều kiện khắt khe để được cấp giấy phép lưu thông sẽ được thực hiện nhất quán theo quy định tại Điều 23 Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các quy định pháp luật liên quan về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Doanh nghiệp bắt buộc phải có báo cáo kết quả thử nghiệm đạt chuẩn từ các đơn vị được chỉ định mới đủ điều kiện xin cấp phép. Sự thay đổi này yêu cầu các nhà sản xuất phải chuẩn bị hồ sơ pháp lý kỹ lưỡng hơn bao giờ hết trước khi tung sản phẩm ra thị trường.

Thẩm Quyền Kiểm Tra Chất Lượng Theo Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Khâu “hậu kiểm” trong Chính Sách Mới Về PCCC 2026 được quy định rất chặt chẽ để triệt tiêu tình trạng “treo đầu dê, bán thịt chó” – nghĩa là lúc thử nghiệm để xin phép thì đưa mẫu tốt, nhưng khi sản xuất đại trà bán ra thị trường lại ăn bớt nguyên vật liệu để giảm giá thành.

Để ngăn chặn triệt để vấn đề này, văn bản pháp luật quy định:

• Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (thuộc Bộ Xây dựng) là cơ quan có thẩm quyền tối cao trong việc tổ chức kiểm tra chất lượng đối với các vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy đang lưu thông trên thị trường sau khi đã được cấp giấy phép.

• Việc kiểm tra chất lượng và xử lý vi phạm không chỉ tuân theo quy định chuyên ngành xây dựng mà còn được chiếu theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Nếu trong quá trình kiểm tra đột xuất tại kho bãi, đại lý phân phối hoặc ngay tại công trường, Cục Giám định phát hiện cấu kiện ngăn cháy (như cửa chống cháy, ống gió) không đạt giới hạn chịu lửa như trong giấy phép đã công bố, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các lệnh thu hồi sản phẩm toàn diện, phạt tiền mức cao nhất, tước giấy phép lưu thông và thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu để xảy ra hậu quả nghiêm trọng.

Thẩm Quyền Chỉ Định Tổ Chức Thử Nghiệm Trong Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Để một cánh cửa được công nhận là “cửa chống cháy EI60” (chịu được lửa và cách nhiệt trong 60 phút), nó phải được đưa vào lò đốt tiêu chuẩn để thử nghiệm thực tế. Theo Chính Sách Mới Về PCCC 2026, việc chỉ định các đơn vị đánh giá này được siết chặt để đảm bảo tính khách quan và minh bạch.

• Văn bản luật giao trọng trách cho Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (thuộc Bộ Xây dựng) là đầu mối duy nhất có thẩm quyền thẩm định và chỉ định các tổ chức đánh giá sự phù hợp. Các tổ chức này (có thể là Viện Khoa học công nghệ Xây dựng – IBST hoặc các trung tâm kiểm định độc lập) phải chứng minh được năng lực về hệ thống lò đốt, thiết bị đo lường nhiệt độ, áp suất đạt tiêu chuẩn quốc tế (như ISO/IEC 17025) và đội ngũ chuyên gia lành nghề.

• Chỉ những kết quả thử nghiệm (Test Report) được cấp bởi các tổ chức do Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng chỉ định mới có giá trị pháp lý để nộp hồ sơ xin cấp giấy phép lưu thông. Bất kỳ giấy chứng nhận nào từ các phòng lab không nằm trong danh sách chỉ định đều sẽ bị từ chối.

Trách Nhiệm Thi Hành Của Các Bên Trong Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Điều 5 của Thông tư 63/2025/TT-BXD đã vẽ ra một bức tranh toàn cảnh về trách nhiệm của từng mắt xích trong chuỗi cung ứng và quản lý. Mọi bên liên quan đều bị ràng buộc bởi các nghĩa vụ pháp lý rõ ràng.

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố

Chính quyền địa phương là cánh tay nối dài chủ chốt trong việc thực thi Chính Sách Mới Về PCCC 2026 tại cơ sở. Cụ thể, UBND cấp tỉnh phải:

• Tổ chức thực hiện việc cấp giấy phép lưu thông cho vật liệu, cấu kiện ngăn cháy một cách nhanh chóng, minh bạch.

• Tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất các cơ sở sản xuất, đại lý phân phối đã được cấp phép.

• Đặc biệt quan trọng: Chính quyền phải chủ trì xây dựng hệ thống Cơ sở dữ liệu quản lý chuyên ngành. Đây là bước đi đột phá về chuyển đổi số. Cơ sở dữ liệu này sẽ số hóa toàn bộ thông tin sản phẩm. Lực lượng chức năng hoặc chủ đầu tư chỉ cần quét mã QR trên sản phẩm là có thể truy xuất nguồn gốc, ngày sản xuất, và giấy phép lưu thông của vật liệu đó, ngăn chặn hoàn toàn vấn nạn giấy tờ giả mạo.

• Định kỳ trước ngày 20/12 hàng năm phải báo cáo kết quả quản lý về Bộ Xây dựng, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ trong các đợt thanh tra chuyên đề.

Trách nhiệm của Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng

Là cơ quan gác cổng về chất lượng, Cục phải đảm bảo Chính Sách Mới Về PCCC 2026 được thực thi minh bạch thông qua việc:

• Chủ trì các chiến dịch kiểm tra định kỳ hàng năm hoặc tổ chức các cuộc kiểm tra đột xuất đối với vật liệu lưu thông trên thị trường toàn quốc.

• Tổng hợp các dữ liệu vi phạm, đánh giá tình hình thị trường và xây dựng báo cáo chuyên sâu gửi về Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng để tham mưu cho Lãnh đạo Bộ.

Trách nhiệm của Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng

Cơ quan này đóng vai trò hoạch định và giám sát cấp cao:

• Giám sát ngược lại các cơ quan địa phương trong việc tổ chức cấp giấy phép lưu thông, đảm bảo không có sự buông lỏng quản lý hoặc nhũng nhiễu doanh nghiệp.

• Theo dõi, đánh giá toàn diện mức độ hiệu quả của Thông tư và báo cáo tổng kết hàng năm trình Bộ trưởng Bộ Xây dựng để có những điều chỉnh kịp thời.

Trách nhiệm của Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, lắp ráp

Đây là nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp từ Chính Sách Mới Về PCCC 2026. Sự sống còn của doanh nghiệp phụ thuộc vào việc tuân thủ các quy định sau:

• Phải chủ động thực hiện việc khai báo thông tin đầy đủ, trung thực lên hệ thống Cơ sở dữ liệu quản lý chuyên ngành của tỉnh/thành phố nơi kinh doanh.

• Phải mở cửa, cung cấp mẫu vật liệu và hợp tác tuyệt đối với các đoàn kiểm tra định kỳ, đột xuất của UBND tỉnh hoặc Cục Giám định nhà nước.

• Chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất về chất lượng của vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy do mình sản xuất hoặc nhập khẩu. Tuyệt đối không được phép có sự sai lệch giữa mẫu mang đi thử nghiệm và sản phẩm tung ra thị trường.

Tác Động Của Chính Sách Mới Về PCCC 2026 Đến Thị Trường

Việc áp dụng Chính Sách Mới Về PCCC 2026 sẽ tạo ra một cuộc thanh lọc mạnh mẽ trên thị trường vật liệu xây dựng và cơ điện (MEP).

Đối với các nhà thầu thi công và chủ đầu tư, chính sách mới buộc họ phải cẩn trọng hơn trong khâu mua sắm vật tư (Procurement). Sẽ không còn chỗ cho những vật liệu giá rẻ, trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Mọi hồ sơ đệ trình vật tư (Material Submittal) đưa vào dự án đều phải đính kèm Giấy phép lưu thông hợp lệ theo Thông tư 63/2025/TT-BXD. Nếu cố tình sử dụng vật liệu sai phạm, công trình sẽ vĩnh viễn không được Phòng Cảnh sát PCCC nghiệm thu đưa vào sử dụng, dẫn đến nguy cơ đọng vốn hàng ngàn tỷ đồng.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội. Thách thức nằm ở chi phí R&D (nghiên cứu phát triển) và chi phí thử nghiệm đốt mẫu sẽ tăng cao. Việc xin cấp phép lưu thông cũng đòi hỏi bộ máy hành chính pháp lý của doanh nghiệp phải hoạt động chuyên nghiệp hơn. Tuy nhiên, cơ hội lớn mở ra cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính: Khi “vật liệu rác” bị cơ quan chức năng quét sạch khỏi thị trường, các sản phẩm chất lượng cao sẽ chiếm lĩnh thị phần, tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và an toàn cho toàn xã hội.

Danh Mục Vật Liệu Chịu Sự Quản Lý Của Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Dưới ánh sáng của Chính Sách Mới Về PCCC 2026, các loại vật liệu sau đây sẽ nằm trong tầm ngắm quản lý gắt gao nhất, đòi hỏi phải có giấy phép lưu thông và kiểm tra chất lượng liên tục:

• Cửa ngăn cháy (Cửa gỗ, cửa thép chống cháy): Đây là rào chắn quan trọng nhất tại các lối thoát hiểm, buồng thang bộ. Cửa không chỉ phải chịu được nhiệt độ lên tới hàng ngàn độ C mà còn phải đảm bảo tính cách nhiệt để người dân chạy thoát qua hành lang mà không bị bỏng bức xạ.

• Vách ngăn cháy và trần treo chống cháy: Thường sử dụng tấm thạch cao chống cháy hoặc tấm calcium silicate. Chúng có nhiệm vụ phân chia tòa nhà thành các khoang cháy độc lập (Fire Compartments), cô lập ngọn lửa không cho cháy lan sang không gian lân cận.

• Hệ thống ống gió chịu lửa và Van ngăn cháy (Fire Dampers): Hệ thống hút khói và thông gió phải duy trì hoạt động trong môi trường nhiệt độ cực cao. Các cấu kiện này phải bọc lớp cách nhiệt đạt chuẩn EI (Tính toàn vẹn và cách nhiệt) để không bị sụp đổ khi có hỏa hoạn.

• Kính chống cháy: Sử dụng tại các vách kính mặt tiền hoặc vách ngăn trong các sảnh lớn. Kính phải được bơm lớp gel chống cháy chuyên dụng để không bị vỡ vụn do sốc nhiệt.

• Sơn chống cháy và vật liệu chèn bịt (Firestops): Sơn phồng rộp giúp bảo vệ kết cấu thép cốt lõi của nhà xưởng không bị nóng chảy dẫn đến sập đổ mái. Vật liệu chèn bịt dùng để lấp kín các khe hở nơi ống nước, dây điện xuyên qua tường ngăn cháy, ngăn chặn đường đi của khói độc.

Giải Pháp Tuân Thủ Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Việc cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật ngày càng thắt chặt không phải là điều dễ dàng đối với nhiều Ban quản lý dự án hay Chủ đầu tư. Là một trong những nhà cung cấp dịch vụ tổng thể hàng đầu tại Việt Nam, chúng tôi sẵn sàng giúp khách hàng thích ứng với Chính Sách Mới Về PCCC 2026 một cách trơn tru và an toàn nhất.

PCCC Việt Nam không chỉ là đơn vị tư vấn thiết kế, thẩm định bản vẽ mà còn là nhà thầu cung cấp, lắp đặt và bảo trì hệ thống PCCC uy tín. Chúng tôi cam kết:

1. Chỉ cung cấp vật tư đạt chuẩn: 100% các cấu kiện ngăn cháy, chống cháy (cửa, ống gió, sơn chống cháy…) do PCCC Việt Nam cung cấp đều sở hữu đầy đủ Giấy phép lưu thông và hồ sơ thử nghiệm (Test Report) hợp lệ theo đúng tinh thần của Thông tư 63/2025/TT-BXD.

2. Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn cập nhật liên tục các văn bản luật mới nhất, tư vấn cho chủ đầu tư lựa chọn vật liệu tối ưu cả về chi phí lẫn tính pháp lý, đảm bảo dự án luôn được nghiệm thu thành công ngay trong lần đầu tiên bởi Cảnh sát PCCC.

3. Bảo trì hệ thống toàn diện: Không chỉ lắp đặt mới, PCCC Việt Nam còn cung cấp dịch vụ bảo trì định kỳ, kiểm tra tính toàn vẹn của các cấu kiện ngăn cháy hiện hữu trong các tòa nhà đã vận hành, giúp kịp thời thay thế các vật liệu suy giảm chất lượng do thời gian, đảm bảo công trình của bạn luôn an toàn trước ngọn lửa.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Chính Sách Mới Về PCCC 2026

Để quý độc giả hiểu tường tận hơn, PCCC Việt Nam đã tổng hợp và giải đáp những câu hỏi mang tính thực tiễn cao nhất:

1. Thời điểm chính thức áp dụng Thông tư 63/2025/TT-BXD là khi nào? Theo quy định, Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành bắt đầu từ ngày 16/02/2026. Kể từ thời điểm này, mọi hoạt động cấp phép, kiểm tra lưu thông vật liệu chống cháy đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định mới. Các doanh nghiệp có thời gian từ nay đến tháng 2/2026 để hoàn thiện hồ sơ và chuẩn hóa dây chuyền sản xuất.

2. Nếu công trình đang thi công dở dang trước ngày 16/02/2026 thì có chịu ảnh hưởng của luật mới không? Thông thường, đối với các công trình đã được thẩm duyệt thiết kế PCCC và đã nhập vật tư về công trường hợp lệ trước ngày luật mới có hiệu lực, sẽ được áp dụng điều khoản chuyển tiếp (tùy thuộc vào văn bản hướng dẫn cụ thể của cơ quan chức năng). Tuy nhiên, đối với các dự án mua sắm và thi công sau ngày 16/02/2026, bắt buộc vật liệu phải có giấy phép lưu thông theo quy định mới nhất. Hãy liên hệ PCCC Việt Nam để được tư vấn hồ sơ cụ thể cho dự án của bạn.

3. Làm sao để nhận biết vật liệu chống cháy đã được cấp phép theo Chính Sách Mới Về PCCC 2026? Theo quy định mới, UBND các tỉnh sẽ xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Trong tương lai gần, các vật liệu đạt chuẩn khi lưu thông trên thị trường sẽ được dán tem chống hàng giả hoặc mã QR Code do cơ quan nhà nước phát hành. Chủ đầu tư chỉ cần dùng điện thoại quét mã là có thể truy xuất đầy đủ thông tin về giấy phép lưu thông, kết quả thử nghiệm và ngày tháng sản xuất của cấu kiện đó.

4. Nếu phát hiện nhà cung cấp bán vật liệu không có giấy phép lưu thông, họ sẽ bị xử phạt như thế nào? Tùy vào mức độ vi phạm và khối lượng hàng hóa, cơ quan chức năng (Cục Giám định hoặc Quản lý thị trường) sẽ áp dụng các biện pháp từ phạt tiền rất nặng, tịch thu và tiêu hủy toàn bộ lô hàng vi phạm, đình chỉ hoạt động sản xuất, cho đến thu hồi giấy phép kinh doanh. Đặc biệt, nếu vật liệu giả gây ra hậu quả nghiêm trọng trong thực tế hỏa hoạn, người đứng đầu doanh nghiệp sản xuất/cung cấp có thể bị khởi tố hình sự.

5. Việc thử nghiệm mẫu đốt vật liệu tốn bao nhiêu thời gian? Thời gian phụ thuộc vào loại cấu kiện và lịch xếp hàng tại các phòng thí nghiệm được Bộ Xây dựng chỉ định. Quá trình chuẩn bị mẫu, đưa vào lò đốt theo đường cong nhiệt độ tiêu chuẩn (ví dụ ISO 834) và chờ cấp báo cáo thử nghiệm (Test Report) thường kéo dài từ 1 đến 3 tháng. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện sớm trước khi đưa hàng hóa ra thị trường.

Kết luận

Việc ban hành Thông tư 63/2025/TT-BXD là một bước tiến dài của ngành xây dựng và phòng cháy chữa cháy Việt Nam. Bằng việc minh bạch hóa quy trình cấp phép, siết chặt quản lý từ cấp địa phương đến trung ương và tăng cường khâu hậu kiểm, văn bản pháp lý này hứa hẹn sẽ nhổ tận gốc nạn vật liệu chống cháy kém chất lượng đang trôi nổi trên thị trường.

An toàn sinh mạng là không thể thỏa hiệp. Thượng tôn pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các chế tài xử phạt mà còn là đạo đức kinh doanh tối thiểu. Hãy đồng hành cùng PCCC Việt Nam để cập nhật liên tục các kiến thức pháp lý và ứng dụng những giải pháp an toàn cháy nổ tiên tiến, chuẩn mực nhất cho công trình của bạn!